Door de Nationale Confederatie van Politieke Gevangenen en hun Rechthebbenden Gewest Antwerpen werd zaterdag 21 maart op het Erepark van de begraafplaats Schoonselhof de jaarlijkse herdenking van de overleden politieke gevangenen gehouden.

SAF was hierbij aanwezig en legde een bloemstuk neer.

De heer harry De Neve, zoon van een poltiek gevangene hield een opmerkelijke gelegenheidstoespraak, die we hierbij publiceren.  Omdat het geweten zou zijn!

Dames - Heren,

Bedankt voor uw aanwezigheid op de jaarlijkse herdenking van onze overleden politieke gevangenen.

Binnen enkele jaren zullen er nog slechts weinig mensen zijn die ‘40-45’ bewust hebben meegemaakt.

Misschien is het dan ook niet onbegrijpelijk dat veel mensen er geen bezwaar tegen hebben wanneer er in de toekomst verder wordt afgezien van jaarlijkse herdenkingen.

Men kan zich inderdaad afvragen of herdenkingen nog wel nut hebben. Niet omdat W.O.II definitief tot het verleden zou behoren en daarmee niet langer van invloed zou zijn op ons bestaan - niets is minder waar - maar omdat het twijfelachtig is of er na meer dan zestig jaar herdenken nog wel een relatie bestaat tussen de gebeurtenissen die herdacht worden en degebeurtenissen die zich werkelijk hebben voorgedaan.

Belangrijk is dat we hier de slachtoffers en afloop van een strijd tussen goed en kwaad, tussen democratie en dictatuur herdenken. De afloop van deze strijd was wel bepalend voor de wereld waarin wij nu leven. Tot op heden is het voor de jonge generatie nog mogelijk om nog naar de ervaringen en herinneringen van de laatste getuigen te luisteren om zo de waarheid uit de recente geschiedenis te laten doordringen.

In de nabije toekomst echter, zullen het verhalen worden van ‘horen zeggen’, de vraag is of de ervaring van wat geschiedenis is zonder levende getuigen nog voldoende zeggingskracht heeft.

Het is dus meer dan noodzakelijk te blijven herdenken al verandert het accent steeds meer van de persoonlijke herdenking van individueel, gekende personen naar de betekenis van de ‘oorlog’ voor de samenleving en ook zeker voor de hedendaagse multiculturele samenleving.

Al zal de herdenking steeds meer abstract worden toch moeten we bepaalde democratische waarden voor de geest blijven halen om zodoende de verworven vrijheid van individu en gemeenschap te vrijwaren voor totalitaire regimes.

Iemand heeft ooit eens geschreven: ‘Een mens sterft tweemaal: eenmaal bij zijn overlijden, de tweede keer wanneer hij wordt vergeten’. Daarom, nogmaals bedankt voor uw aanwezigheid. Het concentratiekamp ‘Breendonk’ is sinds enkele jaren niet langer de plaats waar de overlevende slachtoffers van de nazi-beulen en hun nabestaanden begin september een ingetogen plechtigheid kunnen houden. Het wordt meer en meer een propaganda-instrument van het ministerie van defensie waar de aanwezigheid van de mensen waar het eigenlijk om gaat slechts met tegenzin wordt gedoogd, een soort collateral damage om in de vaktermen te blijven. Het aanvangsuur van die plechtigheid veranderen om een minister die ons leger aan het omvormen is van een vredes- tot een oorlogsmacht de gelegenheid te geven het woord te voeren was op zijn zachtst gezegd meer dan ongepast. Dat de voorzitter van de NCPGR van België het woord niet meer mocht voeren was een belediging. Als men dan enkele jonge mensen achteraf nog administratief gaat aanhouden terwijl zij slechts stilzwijgend hun bezorgdheid om hun land geuit hadden, een bezorgdheid welke ook door ons gedeeld wordt dan hebben wij de boodschap wel begrepen. ‘Politieke gevangenen’ hebben op de jaarlijkse herdenking in concentratiekamp ‘Breendonk’ niets meer te zoeken!

Gelukkig hebben wij deze plaats nog om samen in alle sereniteit aan onze doden te denken en onze levenden te eren. Tevens is het een moment van bezinning over het heden en de toekomst. Want, wie de geschiedenis vergeet, is gedoemd deze te herhalen.

De huidige financiële en economische wereldcrisis, de sluitende fabrieken met als gevolg een uitdijende werkloosheid roepen beelden op van de grote crisis in de dertiger jaren van de vorige eeuw. Welke op haar beurt de voedingsbodem was voor het fascisme in Italië, het nazisme in Duitsland en soortgelijke bewegingen in de overige landen.

Als in Antwerpen vier mensen afzonderlijk worden aangevallen met stokken en een ijzeren staaf, enkel omdat hun uiterlijk, het waren vrome Joden in hun typische kledij, de een of andere lafaard niet aanstond, dan krijg ik automatisch bepaalde foto’s van meer dan zestig jaar geleden voor ogen van mensen met dezelfde kledij die ineengeslagen werden.

De mensen die wij hier vandaag herdenken, gaven hun leven voor de vrijheid, de vrijheid die wij koesteren. Het verplicht ons tot actief burgerschap om deze vrijheid ook te onderhouden en te verdedigen. Het heden laat uitschijnen dat de toekomst niet eenvoudig zal zijn, onze maatschappij verandert zeer snel, het virus van onverdraagzaamheid heeft vele gezichten en vindt zelfs een voedingsbodem in de diversiteit. Het is in ieders belang niet besmet te worden, waakzaam en alert te blijven.

Een democratie stelt zich immers kwetsbaar op. Daar verschilt ze van een dictatuur.

Antwerpen, 21 maart 2009